Stema e Shqipërisë
Super Admin 19 nëntor 2026
Stema e Republikës së Shqipërisë është një adaptim i flamurit të Shqipërisë dhe bazohet në simbolet e Gjergj Kastrioti Skënderbeut. Ajo paraqet shqiponjën e zezë me dy koka, të dokumentuar në përdorim zyrtar që nga viti 1458, siç dëshmohet nga një dokument i vulosur i zbuluar në Arkivin Sekret të Vatikanit (fondi: Miscellanea, vëll. XXXIX, dok. 2398), drejtuar Papa Piut II dhe i bashkëvulosur nga noteri Johannes Borcius de Grillis.
Përkrenarja e stilizuar prej ari bazohet pjesërisht në modelin e rangut të ngjashëm me kurorë që dikur i përkiste Skënderbeut, aktualisht në ekspozitë në Muzeun Kunsthistorisches në Vjenë, e përmendur për herë të parë në vitin 1593 në inventarin e armaturës Ambras dhe e përshkruar në vitet 1601/03 në "Armamentarium Heroicum" të Jakob Schrenck von Notzing. Sundimtari i Austrisë, Ferdinandi II, e mori përkrenaren nga Duka i Urbinos, i përmendur kështu në një letër dërguar atij nga duka, të datës 15 tetor 1578.
Përkrenaren si një komponent integral në stemë u vendos për herë të parë nga presidenti i republikës Ahmet Zogu më 12 korrik 1926.
RREGULLORJA ZYRTARE
Stema e Republikës përshkruhet në nenin 14 të Kushtetutës së Shqipërisë:
"Stema e Republikës së Shqipërisë përfaqëson një mburojë me një fushë të kuqe dhe një shqiponjë të zezë me dy koka në qendër. Në majë të mburojës, me ngjyrë të artë, është vendosur përkrenarja e Skënderbeut."
Dizajni specifikohet më tej në nenet VII dhe VIII të Ligjit 8926:
§ Neni VII – Format dhe dimensionet e stemës
1. Stema e Republikës së Shqipërisë është simbol shtetëror. Ajo përfaqëson një mburojë, me ngjyrë të kuqe gjaku, me një shqiponjë në qendër, identike me shqiponjën e flamurit kombëtar. Në majë të mburojës, me ngjyrë të artë, është vendosur përkrenarja e Skënderbeut, në profil të djathtë. Dimensionet e mburojës kanë një raport aspektesh prej 1:1.5.
§ Neni VIII – Përdorimi i stemës
1. Stema e Republikës së Shqipërisë mbahet dhe përdoret vetëm nga institucionet e qeverisjes qendrore. Stema vendoset në hyrjen kryesore të institucionit, sipër emrit të tij.
2. Stema e Republikës së Shqipërisë vendoset në vulat e institucioneve shtetërore, në aktet e tyre zyrtare, në emërtimin zyrtar të institucioneve shtetërore dhe në çdo akt tjetër që institucioni shtetëror u drejtohet palëve të treta. Stema përdoret si shenjë identifikimi në mjetet e punës së institucionit shtetëror dhe në mjediset e punës.
3. Stema e Republikës së Shqipërisë, kur shoqërohet nga stemat e shteteve të tjera, vendoset në vendin më të dukshëm ose në të njëjtin vend me to.
PËRDORIM I ZGJERUAR
Përdorimi i zgjeruar i stemës së Republikës shpjegohet me vendimin nr. 474 të Këshillit të Ministrave, datë 10 korrik 2003.
MBI METODËN E PËRDORIMIT TË STEMAVE TË REPUBLIKËS, SI DHE RAPORTIN E DIMENSIONEVE TË SAJ
Në mbështetje të paragrafit 2 të nenit 100 të Kushtetutës dhe paragrafit 4 të nenit 8 të ligjit nr. 8926, datë 22.7.2002 "Për formën dhe përmasat e flamurit kombëtar, për mbajtjen e himnit kombëtar, formën dhe përmasat e stemës së Republikës së Shqipërisë dhe mënyrën e përdorimit të tyre", me propozimin e Ministrit të Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, Këshilli i Ministrave vendosi:
2. Kur stema e Republikës shërben si emërtim në hyrje të institucioneve shtetërore, përdoret një tabelë standarde me përmasa 500x700 mm, me vendosje horizontale. Fusha e tabelës duhet të jetë e artë, ndërsa shkrimi duhet të jetë me të zezë. Në pjesën e sipërme të tabelës, shkruhet me shkronja kapitale "REPUBLIKA E SHQIPËRISË" dhe, nëse ka, strukturat vartëse shënohen në një vijë vertikale. Në qendër të tabelës vendoset stema e Republikës, me përmasa 100x150 mm, ndërsa poshtë saj, gjithashtu me shkronja kapitale, është emri i institucionit, sipas modeleve të dhëna në figurën 2 të shtojcës, e cila i bashkëngjitet këtij vendimi.
3. Përshkrimi gjeometrik i vulave, ku stema e Republikës përdoret nga institucionet shtetërore, është si më poshtë vijon:
4. Stema e Republikës, kur përdoret në akte zyrtare të shkruara, vendoset në krye të fletës A4, në madhësi 10/15 mm, ndërsa poshtë saj shkruhet me shkronja kapitale "REPUBLIKA E SHQIPËRISË" dhe në rreshtat në vijim, emri i institucionit përkatës. Në rastet kur stema nuk është me ngjyra, atëherë përdoret stema me konture bardh e zi, por jo duke fotokopjuar stemën me ngjyrë të bardhë. Përdorimi i stemës me ngjyra dhe asaj të bardhë do të bëhet sipas modeleve "a" dhe "b", të figurës 4 të shtojcës. Stema e Republikës vendoset gjithashtu në një hapësirë të dukshme në certifikatat e identifikimit të qytetarëve, në certifikata ose diploma shkollore, në njoftimet publike me karakter zyrtar nga entet shtetërore, në licenca etj.
Përdorimi i stemës së Republikës, më vonë, përfshihet në Ceremonialin Zyrtar (shqip: Ceremoniali Zyrtar), të miratuar me vendimin nr. 229, datë 23 prill 2004, i cili thotë:
§ KAPITULLI III – STEMA E REPUBLIKËS
RËNDËSIA E HELMETËS
Përkrenarja e Skënderbeut përmendet, së bashku me dy shpata, në inventarin e arsenalit të Kështjellës së Ambrasit në vitin 1593, të trashëguar nga Arkiduka Ferdinandi II dhe në katalogun e njohur si 'Armamentarium Heroicum' të botuar në vitin 1601 nga Jakob Schrenk von Notzing. Nga një prej 125 portreteve të princave evropianë në pllaka të gdhendura nga Dominicus Custos, sipas dizenjove të Giovanni Battista Fontana, Skënderbeu tregohet me përkrenare dhe një shpatë. Pllakat shoqëroheshin me një tekst nga Schrenk von Notzing që jepte një profil të shkurtër të subjektit. Arkiduka Ferdinandi vetë kishte udhëhequr një fushatë kundër osmanëve në Hungari në vitin 1556 me urdhër të babait të tij, Perandorit të Shenjtë Romak Ferdinandi I, kështu që ndoshta nuk ishte për t'u habitur që ai do të donte të përfshinte stemën e Skënderbeut në koleksionin e tij.
Në vitin 1605, Kështjella e Ambras iu shit Perandorit Austriak dhe në vitin 1806 stema u transferua në Pallatin Belvedere dhe më pas, në vitin 1888, në Muzeun Kunsthistorisches në Vjenë. Në vitet e fundit, stema ka qenë objekt studimi nga kuratori i muzeut, Matthias Pfaffenbichler.
Përkrenarja e farkëtuar prej hekuri ka të ngjarë të jetë me origjinë italiane, dhe mendohet të jetë prodhuar rreth vitit 1460. Pjesa e poshtme e përkrenares dhe mbrojtja e qafës mungojnë dhe çarjet në bazë janë mbuluar nga një brez lëkure i qepur, poshtë të cilit ka gjurmë të mëndafshit origjinal. Një brez bakri me bordurë të veshur me ar është i zbukuruar me gjashtë rozeta, shumica e të cilave janë restaurime të shekullit të 16-të, megjithëse ai në pjesën e pasme daton në shekullin e 15-të. Midis rozetave, një mbishkrim në një lloj të veçantë të shkronjave gotike miniskulore në një sfond të vizatuar shkruan 'in/per/ra/to/re/bt'.
———
Burimi: ky artikull është përkthyer dhe përshtatur nga artikulli “Coat of arms of Albania” në Wikipedia anglisht (https://en.wikipedia.org/wiki/Coat_of_arms_of_Albania), shkruar nga kontribuesit e Wikipedia-s (https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Coat_of_arms_of_Albania&action=history), i publikuar nën licencën CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.sq). Ky përkthim shpërndahet me të njëjtën licencë. Përkthimi është bërë automatikisht dhe mund të përmbajë pasaktësi.