Kthehu te blogu
Deklarata e Pavarësisë së Shqipërisë

Deklarata e Pavarësisë së Shqipërisë

Super Admin 24 tetor 2026
Deklarata e Pavarësisë së Shqipërisë ishte shpallja e pavarësisë së Shqipërisë nga Perandoria Osmane. Shqipëria e pavarur u shpall në Vlorë më 28 nëntor 1912. Gjashtë ditë më vonë, Kuvendi i Vlorës formoi Qeverinë e Përkohshme të Shqipërisë, e cila u drejtua nga Ismail Qemali dhe Këshilli i Pleqve (Pleqnia). Suksesi i Kryengritjes Shqiptare të vitit 1912 u dërgoi vendeve fqinje një sinjal të fortë se Perandoria Osmane ishte e dobët. Mbretëria e Serbisë kundërshtoi planin për një Vilajet Shqiptar, duke preferuar një ndarje të territorit evropian të Perandorisë Osmane midis katër aleatëve ballkanikë. Aleatët ballkanikë planifikuan ndarjen e territorit evropian të Perandorisë Osmane midis tyre dhe ndërkohë territori i pushtuar gjatë Luftës së Parë Ballkanike u ra dakord të kishte statusin e një bashkëpronësie. Kjo ishte arsyeja që Qemali të organizonte një Kongres Gjithëshqiptar në Vlorë. DEKLARATË Asambleja e 40 delegatëve, e mbledhur në jug të Shqipërisë, në qytetin e Vlorës, më 28 nëntor 1912, e shpalli Shqipërinë vend të pavarur. Më 4 dhjetor 1912, ata ngritën një qeveri të përkohshme. Teksti i plotë i deklaratës, i hartuar në shqip, pjesërisht në gegërisht, toskërisht dhe turqisht osmanisht, ishte: Në Vlorë më 28/15 të vjeshtës së tretë 1328/1912. Pas fjalëve të thëna nga Z. Kryetar Ismail Kemal Bey, në të cilat ai foli për rrezikun e madh në të cilin ndodhet Shqipëria sot, të gjithë delegatët me një zë vendosën që Shqipëria sot të jetë më vete, e lirë dhe e pavarur. NËNSHKRUESIT Më poshtë është lista e dyzet nënshkruesve, siç është botuar nga gazeta Perlindja e Shqipëniës. Akti origjinal i Deklaratës së Pavarësisë ishte shkruar në një copë letër të vetme. Në faqen e parë ka gjithsej 34 nënshkrime të dallueshme dhe në faqen e pasme gjenden 6 nënshkrime të tjera. KUVENDI I VLORËS Në këto rrethana, delegatë nga e gjithë Shqipëria u mblodhën në Kuvendin e Vlorës (shqip: Kuvendi i Vlorës). Ismail Kemali u kthye në Shqipëri me mbështetjen e Austro-Hungarisë dhe, në krye të një asambleje kombëtare të mbledhur shpejt, shpalli pavarësinë e Shqipërisë në qytetin e Vlorës më 28 nëntor 1912. Deklarata ishte më shumë teorike sesa praktike, sepse Vlora ishte i vetmi qytet në të gjithë vendin nën kontrollin e delegatëve - megjithatë, ajo rezultoi efektive në vakumin e pushtetit. Megjithëse pavarësia e Shqipërisë u njoh de facto më 17 dhjetor 1912 në Konferencën e Ambasadorëve të Londrës, vetëm më 29 korrik 1913, pas Luftës së Dytë Ballkanike dhe zgjidhjes së problemit delikat të Shkodrës, bashkësia ndërkombëtare pranoi ta njihte Shqipërinë si një principatë neutrale, sovrane dhe të trashëgueshme. Gazeta Përlindja e Vlorës e përshkroi atë si më poshtë: Asambleja Kombëtare, e përbërë nga delegatë nga e gjithë Shqipëria dhe që mblidhet këtu në Vlorë, u hap sot në orën katër të pasdites në shtëpinë e Xhemil beut. Ismail Kemal beu, si nismëtari kryesor i mbledhjes, mori fjalën dhe u shpjegoi delegatëve qëllimin e mbledhjes, domethënë që të gjithë duhet të përpiqen të bëjnë atë që është e nevojshme për të shpëtuar Shqipërinë nga rreziqet e mëdha me të cilat po përballet tani. Kryetari, Ismail Kemal Beu, mori fjalën dhe, në një fjalim të zjarrtë, të rrjedhshëm dhe të arsyeshëm, deklaroi se, megjithëse ata gjithmonë i kishin qëndruar besnikë Perandorisë Osmane, shqiptarët nuk e kishin harruar kurrë gjuhën dhe kombësinë e tyre, prova më e mirë e kësaj ishin përpjekjet dhe kryengritjet që kishin ndodhur herë pas here, veçanërisht gjatë katër viteve të fundit, për të ruajtur të drejtat dhe zakonet e tyre. Qeveria Osmane nuk i kishte marrë kurrë në konsideratë interesat e tyre dhe nuk kishte qenë kurrë e gatshme t'i shpërblente shqiptarët për shërbimet e mëdha që kishin bërë. Kohët e fundit ajo kishte treguar njëfarë interesi për të arritur një mirëkuptim me popullin tonë, por nuk kishte dhënë prova të besimit të mirë dhe nuk kishte ndërmarrë të gjitha hapat e nevojshëm për të qetësuar dhe kënaqur shqiptarët. Lufta kishte shpërthyer kohët e fundit me katër vende në Ballkan që kërkonin ndryshime dhe të drejta për popujt e tyre, të bashkuar nga etnia dhe feja e tyre. Më vonë, këto vende e lanë mënjanë objektivin e tyre fillestar dhe, meqenëse lufta po shkonte mirë për ta, ata ranë dakord ta ndanin Perandorinë midis tyre, përfshirë edhe Shqipërinë. Duke kuptuar se ushtria turke ishte mundur dhe se Perandoria nuk do të mbijetonte, shqiptarët, të cilët kishin luajtur një rol më të madh në luftime sesa ushtarët, nxituan të ndërmerrnin hapat e nevojshëm në interesin e tyre si pronarë të vendit. Për këtë arsye, Ismail Kemal beu u nis për në Stamboll dhe, pasi arriti një mirëkuptim edhe me shqiptarët e Bukureshtit, u nis për në Vjenë, ku arriti një marrëveshje me Fuqitë e Mëdha që kishin interesa jetësore në Ballkan. Meqenëse nuk kishte më shpresë për të shpëtuar Shqipërinë me anë të armëve, e vetmja rrugë shpëtimi ishte ndarja e Shqipërisë nga Turqia. Ismail Kemal beu e promovoi këtë ide dhe objektiv, i cili u prit mirë nga të gjitha Fuqitë e Mëdha, veçanërisht nga Austria dhe Italia. Vetëm Rusia mbeti disi armiqësore ndaj idesë për shkak të sllavëve, por nuk e mohoi ekzistencën e Shqipërisë dhe të një populli shqiptar. Për të realizuar këtë objektiv, ai i ftoi të gjithë shqiptarët të mblidheshin në Vlorë dhe u kënaq sot kur pa se thirrja e tij nuk kishte qenë e kotë dhe se ishin dërguar delegatë nga të gjitha anët e Shqipërisë për të reflektuar së bashku mbi mënyrat për të shpëtuar Atdheun. Sipas Ismail Kemal Beut, masat më urgjente që kombi shqiptar duhet të ndërmarrë sot janë këto: që Shqipëria të jetë e pavarur nën një qeveri të përkohshme; që të zgjidhet një këshill pleqsh për të ndihmuar dhe mbikëqyrur qeverinë; dhe që një komision të dërgohet në Evropë për të mbrojtur interesat shqiptare midis Fuqive të Mëdha. Delegatët ranë dakord unanimisht me fjalët e Ismail Kemal beut dhe vendosën që Shqipëria, që nga sot, të ishte më vete, e lirë dhe e pavarur nën një qeveri të përkohshme. Mbledhja u shty deri të nesërmen dhe delegatët dolën dhe përshëndetën flamurin që u ngrit në orën pesë e gjysmë të pasdites. Seanca e dytë e Kuvendit të Vlorës u mbajt më 4 dhjetor 1912. Gjatë kësaj seance, anëtarët e kuvendit themeluan qeverinë e parë të Shqipërisë së Pavarur më 4 dhjetor 1912, e cila u drejtua nga Ismail Kemali. Qeveria krijoi gjithashtu një 'Këshillin e Pleqve' (Pleqësia), i cili do ta ndihmonte qeverinë në kryerjen e detyrave të saj. Përveç kësaj, Kuvendi i Vlorës vendosi se do të pajtohej me çdo vendim të Fuqive të Mëdha për sistemin e qeverisjes në Shqipëri dhe se qeveria e përkohshme do të pushonte së ekzistuari pas njohjes së pavarësisë së vendit dhe emërimit të monarkut. ——— Burimi: ky artikull është përkthyer dhe përshtatur nga artikulli “Albanian Declaration of Independence” në Wikipedia anglisht (https://en.wikipedia.org/wiki/Albanian_Declaration_of_Independence), shkruar nga kontribuesit e Wikipedia-s (https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Albanian_Declaration_of_Independence&action=history), i publikuar nën licencën CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.sq). Ky përkthim shpërndahet me të njëjtën licencë. Përkthimi është bërë automatikisht dhe mund të përmbajë pasaktësi. Foto: Kel Marubi, Public domain, nëpërmjet Wikimedia Commons (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Deklarata_e_Pavar%C3%ABsis%C3%AB_(dokumenti_origjinal_1912).jpg).